„A teraz rzecz makabryczna — Katownia wraz z Wieżą Więzienną. Ni to baszta, ni to brama, raczej posępne monstrum średniowiecza. Głębokie lochy, grube mury, ciężkie łańcuchy — padół skazańców, królestwo kata. Podobno pod Londynem istniała gospoda ciesząca się niesłychanym powodzeniem, odkąd barmanem został w niej kat jego królewskiej mości. W Gdańsku coś podobnego było nie do pomyślenia. Zapisano w miejskich księgach, że nie tylko rozmowa z katem, ale nawet otarcie się o je
lonym miejscu, mieszkać miał prawo tylko w Katowni. Mimo to wszyscy, którzy mają na to ochotę, mogą choćby dziś przyjrzeć mu się z bliska. W gotyckich murach Katowni zachowały się drewniane renesansowe drzwi. Jakiś biegły w sztuce snycerz wyrzeźbił na nich postać słuszne
go wzrostu, atletycznej budowy, o surowym spojrzeniu, z pękiem rózg w katowskiej dłoni. Chłosta była najczęściej stosowaną karą, a drzwi prowadziły na pręgierz — miejsce publicznej egzekucji.
Wyroki gromadziły pod Katownią tłumy żądne sprawiedliwości. Najwyższy wymiar spotykał się często z protestem, wywoływał groźne tumulty, ale pospolite przestępstwa karano przy ogólnym śmiechu. Bo czyż nie wart był śmiechu widok podtatusiałego mieszczucha przyłapanego na figlach z młodą szynkareczką i skazanego za cudzołóstwo na długie siedzenie na drewnianym ośle Albo kara za pyskówki zakłócające dnie targowe Najgłośniejsze bohaterki wsadzano do wydrążonych kloców dębowych, które zamykano na żelazne rygle zostawiając otwory na głowy i ręce. Kloce ustawiano naprzeciw siebie pozwalając kobietom na toczenie sporu. Pozbawiano je natomiast możliwości wyrywania włosów, co naturalnie jeszcze bardziej je podniecało. Ciągnęły się więc te dyskusje — jakie współczesny humorysta Wiech^Wiechecki określił dowcipnie nerwową wymianą poglądów — całymi godzinami, ku wielkiej wesołości zawsze chętnych słuchaczy. Słowem, nie wszystko w średniowieczu było ponure.“(10)